|
PAAVO NURMI
Finlandia była i jest ojczyzną wielu światowej sławy gwiazd sportu. Jednak to dzięki Paavo Nurmiemu kibice na całym świecie usłyszeli o Finlandii, która dopiero po zakończeniu I wojny światowej pojawiła się na mapie Europy. Niewielu sportowców może się poszczycić takim dorobkiem, co Nurmi – 12 medalami olimpijskimi( 9 złotymi i 3 srebrnymi). To jemu także rodacy już za życia postawili pomnik, czyniąc z niego żywą legendę, która mimo upływu lat trwa do dzisiaj.
Paavo Nurmi urodził się 13 lipca 1897 roku w Turku. Już w wieku 13 lat stracił ojca, co zmusza go do podjęcia pracy by pomóc w utrzymaniu rodziny. W 1914 roku Paavo rozpoczyna pierwsze treningi w Towarzystwie Sportowym w Turku i już w tym samym roku, w wieku zaledwie 17 lat wygrywa swój pierwszy bieg długodystansowy na 3000 metrów, wzbudzając respekt władz klubu, które zaczęły pokładać nadzieje w chłopaku, który biega jak Hannes Kolehmeinen( gwiazda fińskich biegów w czasie Igrzysk Olimpijskich w Sztokholmie w 1912 roku). Lata 1919-1920 młody Nurmi spędza służąc w armii, gdzie jego trening staje się bardziej zróżnicowany a co najważniejsze systematyczny.
Jednak tak na prawdę kariera Nurmiego rozpoczyna się w czasie Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii w 1920 roku. Swój pierwszy medal – srebrny, Paavo zdobywa w biegu na 5 km, przegranym po dramatycznym finiszu z Francuzem Josephem Guillemotem. Bieg na 10 km Nurmi rozstrzygnął na swoją korzyść, mimo iż przez większą część dystansu biegł daleko za czołówką. Na zakończenie udało mu się zdobyć jeszcze kolejne 2 złote medale w biegu przełajowym(indywidualnie i drużynowo).
Z igrzysk w Belgii Nurmi wraca jako prawdziwy idol. W kolejnych latach jego gwiazda nadal świeci pełnym blaskiem – wielokrotnie bije rekordy świata w biegach długodystansowych. Jego postawa elektryzowała nie tylko dzięki osiąganym sukcesom sportowym ale także charakterowi, spokojnemu i milczącemu oraz kamiennej twarzy. Już wtedy nadano mu pierwsze przydomki – „Latający Fin”, „Król biegaczy”, „Tajemniczy Fin”.
Na kolejne igrzyska w 1924 roku do Paryża Nurmi jechał jako prawdziwa gwiazda...i nie zawiódł, zdobywając 5 złotych medali, wygrywając w biegach na 1,5 km, 5 km, drużynowym na 3 km oraz w dwóch biegach przełajowych(indywidualnie i drużynowo). Być może dołożyłby do tego jeszcze jeden medal – w biegu na 10 km ale kierownictwo fińskiej ekipy zakazało mu w nim startu.
Będący w doskonałej formie po igrzyskach Nurmi wyrusza w swoje pierwsze tourne do USA, które jest kolejnym pasmem sukcesów – bierze udział w 55 biegach, z których 53 kończą się jego wygraną. Wszędzie gdzie się pojawił był traktowany niemal jak król, ściągając tysiące kibiców na stadiony. Nie da się także ukryć, że to głównie dzięki jego sukcesom rząd amerykański udzielił Finlandii kilku cenny pożyczek. Sam Nurmi oficjalnie jako sportowiec-amator nie zarobił nic podczas tourne ale całą pewnością tak nie było. Po powrocie do kraju na Nurmiego czekała jeszcze większa niespodzianka – jego rodacy odlali mu z brązu pomnik, który został odsłonięty w rodzinnym mieście biegacza.
Jadąc w 1928 roku na igrzyska do Amsterdamu, Nurmi z pewnością nie przypuszczał, że będą to jego ostatnie igrzyska. Tym razem jednak gwiazda fińskiego biegacza nie lśniła tak jasno jak 4 lata wcześniej w Paryżu. W biegu na 3 km z przeszkodami Nurmi zdobywa srebrny medal, który i tak można uznać za sukces, zważywszy, że Fin nie miał najmniejszego pojęcia o technice pokonywania przeszkód, nadrabiając te braki doskonałym biegiem, który wystarczył do zajęcia drugiego miejsca. Na dzień przed tym biegiem Nurmi zdobył srebrny medal w biegu na 5 km, przegrywając ze swoim rodakiem Ville Rittolą. Wielu obserwatorów snuło domysły czy Finowie nie ustalili kolejności w tym biegu przed jego rozpoczęciem, na co wskazywać mogło min. to, że to Nurmi prowadził stawkę zawodników w tym biegu(czego nigdy nie robił) oraz to, że...w czasie biegu się uśmiechał!!! Jednak widok Paavo Nurmiego siedzącego po biegu na murawie stadionu i łapiącego głębokie oddechy mówił sam za siebie- to nie mogła być sprawa ukartowana. . Na zakończenie igrzysk Nurmi powiększył swój dorobek o złoty medal w biegu na 10 km.
Igrzyska w Los Angeles w 1932 roku miały być uwieńczeniem wspaniałej kariery 35-letniego wówczas Nurmiego. Jego marzeniem była obrona złotego medalu na 10 km oraz start w maratonie, jednak nigdy nie dane mu było tego uczynić...Powodem była nagonka, jaką rozpętał amerykański milioner Avery Brunduge, który uznał za gorszący fakt, iż w gronie sportowców-amatorów jest ktoś, kto taki jak Nurmi, który za swoje występy otrzymuje pieniądze. Dzisiaj uznalibyśmy to za śmieszne, wtedy jednak sport miał się mienić kompletną czystością i etycznymi zasadami, które nie dopuszczały by był on jakimkolwiek źródłem zarobku. Od wielu lat było jednak wiadomo, że Nurmi zarabiał na swoich występach pieniądze, ale dopiero tuż przed igrzyskami wyciągnięto tą sprawę pod publiczną debatę, zamykając tym samym Nurmiemu ostatnią szansę olimpijskiego występu i możliwość pożegnania się z kibicami. Fińska federacja lekkoatletyczna nigdy nie zaakceptowała tego „wyroku”, dlatego Nurmi aż do 1934 roku biegał w fińskich zawodach amatorów, kończąc swoją karierę wygraną w biegu na 10 km w Viipuri w 1934 roku.
Po zakończeniu kariery, na prośbę fińskiej federacji, Nurmi na krótko zajął się treningiem swoich następców, którzy pod jego wodzą w Berlinie w 1936 roku odnoszą spore sukcesy.
W połowie lat 30-tych Nurmi zajmuje się biznesem, jego firma budowlana wybudowuje ok. 40 bloków mieszkalnych w Helsinkach. W okresie drugiej wojny światowej Paavo bardzo angażuje się w pomoc dla swojego kraju. Wyrusza do USA gdzie udaje mu się zebrać pewne środki finansowe na pomoc dla swoich walczących rodaków.
W życiu prywatnym nie wiedzie mu się jednak dobrze. Jego małżeństwo, zawarte w 1932 roku rozpada się po 3 latach. Jego syn- Matti stara się przejąć pasje ojca i zaczyna biegać, osiągając nawet pewne sukcesy. Jednak Paavo twierdzi, że synowi brakuje talentu i nie specjalnie angażuje się w pomoc. Biegnące lata sprawiają, że Nurmi podupada na zdrowiu, jednak kiedy tylko może, doradza fińskim biegaczom, z których większość wychowała się na jego legendzie.
W 1952 roku Igrzyska Olimpijskie odbywają się w Helsinkach. Po 20 latach Paavo Nurmi święci swój kolejny wielki dzień – dostępuje zaszczytu zapalenia olimpijskiego znicza, co czynią zazwyczaj najwięksi i najbardziej nieskazitelni. Wielu potraktowało ten symboliczny gest jako rehabilitacje i przywrócenie honoru dla tego wielkiego sportowca, którego wcześniej tak niesprawiedliwie potraktowano.
Paavo Nurmi zmarł 2 października 1973 roku w Helsinkach w wieku 75 lat. Został pochowany w swoim rodzinnym mieście Turku.
Paavo Nurmi do dzisiaj jest prawdziwą legendą w Finlandii. Wielu wymienia go jako jednego z najsłynniejszych Finów, obok takich postaci jak marszałek Carl Mannerheim czy Sibelius. Swoją postawą intrygował wielu – milczący samotnik, ciężko dogadujący się z dziennikarzami a zarazem tytan pracy, profesjonalista i taktyk, straszący rywali atakami na ostatnich metrach i biegający ze słynnym stoperem w ręku.
ahonenka
Źródła:
Zdjęcia (dodane przez sirkkę) pochodzą ze stron:
Artykuł zajął pierwsze miejsce w konkursie z dnia 20.11.2005 r. na najlepszy artykuł dotyczący Finlandii.
|
Kompendium 
Forum
Linki
Pogoda w Finlandii
Typowanie skoków
Słownik polsko-fiński
